Құқықтық мәдениет және жемқорлыққа қарсы иммунитет

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы саясатты тиімді жүзеге асыру тек құқық қорғау шараларымен шектелмейтіні белгілі. Бұл бағытта құқықтық мәдениетті қалыптастыру шешуші рөл атқарады. Себебі заң үстемдігі тек нормативтік актілермен емес, оны қоғамның қабылдау деңгейімен де өлшенеді, деп хабарлайды JANABASTAU.KZ ақпарат агенттігі.

Қазақстанда соңғы жылдары жемқорлыққа қарсы саясаттың акценті алдын алу шараларына ауысты. Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру, тәуекелдерді талдау жүйесін енгізу, комплаенс-қызметтердің дамуы – осының дәлелі. Алайда, халықаралық тәжірибе көрсеткендей, бұл шаралар құқықтық мәдениетпен ұштасқанда ғана толық нәтиже береді.

Сарапшылар құқықтық мәдениеттің үш негізгі компонентін атап өтеді: құқықтық білім, құқықтық сана және құқықтық мінез-құлық. Бұл үшеуі өзара тығыз байланысты. Егер азамат заңды білсе, оны құрметтесе және іс жүзінде сақтаса, жемқорлыққа қарсы иммунитет қалыптасады.

Қазақстан қоғамында бұл бағытта ілгерілеу бар. Дегенмен «ұсақ» жемқорлыққа деген төзімділік әлі де сақталып отыр. Бұл – жүйелік өзгерістерге кедергі келтіретін фактор. Сондықтан ақпараттық-ағартушылық жұмыстарды күшейту, әсіресе, жастар арасында өзекті болып қала береді.

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ұзақмерзімді процесс болса, ал құқықтық мәдениет – сол процестің негізі. Қоғам заңды құрметтеген кезде ғана әділдік тұрақты құндылыққа айналса керек.