Қосшы қаласы мәслихатының депутаттығына кандидат Турежанова Маржан Касымжановнаның 2026–2031 жылдарға арналған САЙЛАУАЛДЫ БАҒДАРЛАМАСЫ

Құрметті Қосшы қаласының тұрғындары!

Қаланың тұрақты дамуы бюджет қаражатын ұтымды пайдалану, әлеуметтік қызметтердің қолжетімділігі және тұрғындар алдындағы жауапкершілікпен тығыз байланысты. Қосшыда халық саны мен қоғамдық қажеттіліктер өзгерген сайын жаңа нысандарды салумен қатар қолданыстағы инфрақұрылымды күтіп ұстауға да назар аудару қажет. Мен, Турежанова Маржан Касымжановна, Қосшы қаласы мәслихатының депутаттығына кандидат ретінде қаржылық тәртіпке, шешімдердің экономикалық негізділігіне және тұрғындармен ашық байланысқа мән беремін. Депутаттың міндеті — атқарушы органдардың қызметін алмастыру емес, халықтың мүддесін білдіру, жергілікті бюджетті қарауға қатысу және заңда көзделген өкілеттіктерді пайдалану.

Өмірбаяным және еңбек тәжірибем

Менің кәсіби білімім бухгалтерлік есеп пен педагогика салаларын қамтиды. 1991–1995 жылдары Талдықорған қаласындағы №1 жоғары кәсіптік училищеде оқып, шағын кәсіпорын бухгалтері кәсібі бойынша білім алдым. 2001–2005 жылдары Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық институтында бастауыш сынып мұғалімі мамандығын меңгердім. 2008–2010 жылдары Л.Б. Гончаров атындағы Қазақ автомобиль-жол институтында «Есеп және аудит» мамандығы бойынша білімімді толықтырдым. Қаржы-банк секторында және жекелеген компанияларда бухгалтер болып еңбек еттім. Әртүрлі ұйымдардағы жұмысым құжаттың дәлдігі, қаражат қозғалысының есебі, жоспарлау және белгіленген тәртіпті сақтау мәселелерінің маңызын түсінуге мүмкіндік берді. Педагогикалық білімім әлеуметтік және білім беру саласындағы сұрақтарды адам қажеттілігі тұрғысынан қарауға көмектеседі.

1. Жергілікті бюджет және қаржылық ашықтық

Қалалық бюджет — тұрғындардың ортақ қажеттіліктерін қамтамасыз етуге арналған қоғамдық ресурс. Оның тиімділігін тек игерілген қаражат көлемімен бағалау жеткіліксіз. Әр шығынның мақсаты, күтілетін нәтижесі, орындау мерзімі және кейінгі пайдалану шығыны түсінікті болуы тиіс. Мәселен, қоғамдық ғимаратқа жабдық алу кезінде бастапқы баға ғана емес, қызмет көрсету, жөндеу және ауыстыру мүмкіндігі де қарастырылуы қажет. Бухгалтерлік тәжірибеме сүйене отырып, бюджеттік ұсыныстарды нақты есеппен негіздеуді маңызды санаймын. Мәслихатта қаржы мәселелері талқыланғанда жобаның қоғамдық қажеттілігіне, жоспарланған шығынның қисындылығына және жауапты мекеменің түсіндірмесіне назар аударуды қолдаймын. Депутат сатып алу рәсімін өзі жүргізбейді немесе қаражатты жеке шешімімен бөлмейді. Дегенмен бюджетті талқылауға қатысып, ресми құжаттарды сұратуға және тұрғындардың ұсыныстарын жеткізуге құқылы. Қаржылық ақпарат көпшілікке түсінікті тілмен берілгені дұрыс. Тек күрделі кесте жариялау жеткіліксіз: азамат қаражаттың қандай міндетке бағытталғанын және жұмыстың қай кезеңде тұрғанын білуі керек. Ашықтық құжаттың санымен емес, ақпараттың нақтылығы және оны тексеру мүмкіндігімен өлшенеді.

2. Қоғамдық мүлік және ұзақ мерзімді шығындарды есептеу

Қаладағы мектептер, мәдениет мекемелері, спорт нысандары, көшелер мен абаттандыру элементтері тұрақты күтімді қажет етеді. Жаңа нысанның салынуы маңызды болғанымен, оның ұзақ уақыт сапалы жұмыс істеуі одан кем емес. Ғимаратты жылыту, жарықтандыру, тазалау, жөндеу және жабдықтарды жаңарту шығыны алдын ала ескерілсе, қаржылық жоспар нақтырақ болады. Қоғамдық мүлікке қатысты ұсыныстарды қарастырғанда оның техникалық жай-күйін, кімнің балансында тұрғанын және қызмет көрсетуге жауапты ұйымды анықтау қажет. Бір мекеменің міндетін екіншісіне жүктеу мәселені шешпейді. Тұрғындар пайдаланатын нысандардағы ақаулар туралы өтініштерді нақты мекенжаймен жинақтау және тиісті органдарға жеткізу пайдалы. Қаржының ұтымды жұмсалуы әрдайым ең арзан ұсынысты таңдауды білдірмейді. Сапасы төмен жұмысты қайта орындау қосымша шығынға әкелуі мүмкін. Сондықтан бастапқы құн мен кейінгі пайдалану шығынын бірге қарастыруды қолдаймын.

3. Білім беру ұйымдары және балаларға қолайлы орта

Бастауыш сынып мұғалімі мамандығы бойынша алған білімім баланың мектептегі алғашқы жылдарының маңызын түсінуге көмектеседі. Білім сапасына педагогтің жұмысы ғана емес, оқу ортасының қауіпсіздігі, ата-анамен байланыс және мектепке жетудің қолайлылығы да әсер етеді. Қосшыда тұрғындар саны өзгерген сайын білім беру ұйымдарына түсетін жүктемені ресми деректер негізінде бағалау маңызды. Мектептердің материалдық жағдайына қатысты ұсыныстарды қарағанда балалардың қауіпсіздігіне, санитариялық талаптарға, сынып бөлмелерінің қолайлылығына және оқу құралдарының қажеттілігіне назар аудару керек. Мұндай мәселелер салалық органдардың құзыреті мен бюджет мүмкіндігі шегінде шешіледі. Депутат мектеп басшылығының немесе білім бөлімінің міндетін өзіне алмайды, бірақ тұрғындар көтерген сұрақтарды тиісті деңгейде талқылауға ықпал ете алады. Ата-аналарға арналған ресми ақпарат түсінікті және қолжетімді болғаны дұрыс. Баланың оқуына қатысты мәселені шешуде педагогтердің кәсіби пікірін, отбасының жағдайын және қолданыстағы талаптарды бірге ескеру қажет. Білім саласындағы ұсыныстарды асығыс уәдемен емес, нақты қажеттілікпен негіздеу маңызды.

4. Отбасылардың әлеуметтік қажеттіліктері

Қаладағы өмір сапасы әртүрлі отбасылардың қоғамдық қызметтерді пайдалану мүмкіндігіне байланысты. Жас ата-аналарға балабақша мен мектеп туралы ақпарат қажет болса, егде жастағы азаматтарға медициналық және әлеуметтік қызметке жету ыңғайлылығы маңызды болуы мүмкін. Ерекше қажеттілігі бар адамдар үшін ғимаратқа кіру, жаяу жүргінші жолының жағдайы және қызмет көрсету тәртібі қосымша мәнге ие.
Әлеуметтік қолдау мәселелерін талқылағанда қолданыстағы мемлекеттік бағдарламалардың шарттарын дұрыс түсіндіру қажет. Құжат жинау тәртібі, жауапты мекеменің байланысы және өтініштің қаралу мерзімі азаматқа анық болуы тиіс. Заңда қарастырылмаған төлемді немесе жеңілдікті уәде ету дұрыс емес. Тұрғындардың нақты қиындықтарын тыңдау әлеуметтік саясаттың мазмұнын жақсартуға көмектеседі. Бір мәселені шешудің бірнеше жолы болуы мүмкін: кейде ақпаратты дұрыс ұйымдастыру жеткілікті, ал басқа жағдайда инфрақұрылымдық өзгеріс қажет. Әр ұсынысты жауапты органның құзыреті мен қаржылық мүмкіндікке сәйкес бағалауды қолдаймын.

5. Шағын кәсіпкерлік және қаржылық сауаттылық

Шағын кәсіпорындар мен қызмет көрсету орындары қаланың экономикалық өміріне қатысады. Олардың тұрақты жұмысы кәсіпкерлердің өз шешіміне ғана емес, заңды рәсімдердің түсініктілігіне, инфрақұрылымға және тұтынушылардың сұранысына байланысты. Бухгалтер ретінде қаржылық құжаттың дұрыс жүргізілуі, шығынды жоспарлау және міндеттемелерді уақытында орындау кәсіпкерлік қызмет үшін маңызды екенін білемін. Кәсіпкерлермен пікір алмасқанда ортақ инфрақұрылымға, сауда орындары маңындағы қауіпсіздікке және ресми ақпараттың қолжетімділігіне қатысты сұрақтарды бөлек қарастыру қажет. Бір кәсіпорынға негізсіз артықшылық беруге болмайды. Жергілікті басқару шешімдері заң алдындағы теңдік пен ашық рәсімдерге сүйенуі тиіс. Қаржылық сауаттылық тек кәсіпкерлерге емес, отбасыларға да қажет. Кіріс пен шығысты жоспарлау, шарт талаптарын мұқият оқу, қаржылық алаяқтық белгілерін тану сияқты тақырыптар бойынша сенімді ақпараттың қолжетімді болуы пайдалы. Мұндай түсіндіру жұмыстары тиісті мамандардың қатысуымен және азаматтардың ерікті қызығушылығына сәйкес жүргізілуі керек.

6. Қалалық инфрақұрылым және жөндеу басымдықтары

Қосшы тұрғындары үшін жолдың сапасы, көше жарығы, су бұру, аула тазалығы және коммуналдық қызметтердің тұрақтылығы күнделікті маңызға ие. Бұл мәселелерді шешу кезінде тек көзге көрінетін ақауға емес, оның себебіне назар аудару қажет. Мысалы, су жиналатын жолды жөндеу туралы ұсыныс тиісті инженерлік бағалаусыз толық нәтиже бермеуі мүмкін. Тұрғындардан келетін өтініштерді мекенжайы, қауіп деңгейі және жауапты ұйымы бойынша жүйелеуді қолдаймын. Жөндеу жұмыстарының кезектілігі техникалық қорытындыға, қоғамдық қажеттілікке және бюджет мүмкіндігіне сәйкес белгіленуі тиіс. Балалар жиі жүретін бағыттар, қоғамдық көлік аялдамалары және әлеуметтік нысандарға апаратын жолдар қауіпсіздік тұрғысынан ерекше назарды қажет етеді. Құрылыс немесе жөндеу жұмысы аяқталғаннан кейін аумақтың қалпына келтірілуі де маңызды. Тұрғынға жұмыс жүргізілетін мерзім, уақытша шектеулер және жауапты ұйым туралы ресми ақпарат қолжетімді болғаны дұрыс. Қала шаруашылығындағы үйлесімді жоспарлау артық шығынның алдын алуға көмектеседі.

7. Депутаттық бақылау және тұрғындармен ашық байланыс

Тұрғындардың сенімі айтылған ұсыныстың қалай қаралғанына байланысты қалыптасады. Қабылдауда көтерілген мәселелерді тіркеп, тиісті мекемеге жолдау және алынған ресми жауапты түсіндіру маңызды. Қайталанатын өтініштер ортақ ұйымдастыру немесе инфрақұрылымдық мәселені көрсетуі мүмкін. Сондықтан олардың себебін анықтауға назар аударуды көздеймін. Мәслихаттың тұрақты комиссиялары, депутаттық сауалдар және бюджеттік талқылаулар заңды жұмыс тетіктері болып саналады. Оларды қолданғанда депутаттың өкілеттік шегін сақтау қажет. Барлық мәселенің бірден шешілмейтінін ашық айту да тұрғын алдындағы жауапкершілікке жатады. Қоғамдық есепте өткізілген кездесулердің санымен шектелмей, қандай ұсыныстар қаралғанын, қандай ресми жауап алынғанын және қандай мәселе қосымша жұмысты қажет ететінін көрсету орынды. Жеке деректерді қорғау мен ақпараттың дұрыстығы сақталуы тиіс.

Қорытынды

Қосшының тұрақты дамуы үшін қаржылық тәртіп, сапалы қоғамдық қызмет және тұрғындармен ашық байланыс қажет. Бухгалтерлік есеп, аудит және педагогика бағыттарындағы білімім мен еңбек тәжірибемді қалалық мәселелерді негізді талқылауға пайдаланғым келеді. Мен үшін депутаттық жауапкершілік — орындалмайтын уәде емес, тұрғын ұсынысын мұқият зерделеу, заңды тәртіппен жеткізу және қабылданған шешімнің қоғамдық маңызын бағалау.

Құрметпен, Турежанова Маржан Касымжановна

_{Сайлауалды бағдарламаны жариялау ақысы Қазақстан Республикасы мәслихаттары депутаттарының 2026 жылғы 29 қарашадағы кезектен тыс сайлауын өткізуге бөлінген республикалық бюджет қаражаты есебінен төленді.}

_{Тапсырыс беруші: Қосшы қаласы мәслихатының депутаттығына кандидат Турежанова Маржан Касымжановна.}

_{Материалды жариялаған БАҚ – «Bastau Media» ЖШС-не қарасты janabastau.kz ақпарат агенттігі. Есепке қою туралы куәлік: №KZ51VPY00052752, 2022 жылғы 28 шілдеде ҚР Ақпарат және қоғамдық даму министрлігінің Ақпарат комитеті берген.}