Ауыл медицинасына қолжетімділік артып келеді

Адам өмірі мен денсаулығын қорғау – медицина саласының басты міндеті. Әсіресе ауыл тұрғындары үшін медициналық көмектің уақытылы әрі сапалы көрсетілуі маңызды. Себебі шалғай елді мекендерде дәрігерге қаралу үшін аудан немесе облыс орталығына баруға тура келетін жағдайлар әлі де кездеседі, деп жазады JANABASTAU.KZ ақпарат агенттігі.

Соңғы жылдары Қазақстанда ауылдық денсаулық сақтау жүйесін жаңғыртуға басымдық беріліп отыр. Мемлекеттік реформалардың негізгі бағыттарының бірі – ауыл тұрғындарын медициналық қызметпен барынша жақын қамтамасыз ету. Осы мақсатта жүзеге асқан «Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында жоспарланған 655 медициналық-санитариялық алғашқы көмек нысаны пайдалануға берілді. Олардың қатарында дәрігерлік амбулаториялар, фельдшерлік-акушерлік және медициналық пункттер бар. Бұл өзгерістер шамамен 1 миллион ауыл тұрғынының медициналық көмекке қолжетімділігін арттырды.

Жаңа нысандардың салынуы ауылдағы медициналық инфрақұрылымның жаңаруына жол ашты. Бұрын тозған ғимараттарда орналасқан немесе мүлде медициналық пункті болмаған елді мекендерде заманауи нысандар пайда болды. Мұның маңызы әсіресе профилактикалық тексеру, вакцинация, жүкті әйелдер мен балалардың денсаулығын бақылау кезінде байқалады.

Ауыл медицинасындағы өзгеріс тек медициналық пункттермен шектелмейді. Елдегі 32 аудандық аурухананы көпбейінді орталық аурухана деңгейіне дейін жаңғырту жұмыстары жүргізілуде. Мұнда инсульт, кардиология, травматология және реанимация қызметтерін дамыту көзделген. Мұндай мүмкіндік күрделі жағдайларда ауыл тұрғындарының облыс орталығына бару қажеттілігін азайтуға тиіс. Жоспар бойынша бұл жаңғырту нәтижесінде 4 миллионнан астам ауыл тұрғыны жоғары технологиялық медициналық көмекке қол жеткізе алады.

Кадр мәселесінде де оң өзгеріс бар. Соңғы екі жылда республика бойынша дәрігер тапшылығы 19,6 пайызға, ал ауылдық жерлердегі тапшылық 26,7 пайызға қысқарған. Бұған ауылға барған мамандарға ұсынылатын әлеуметтік қолдау шаралары әсер етуде. Жас дәрігерлерге көтерме төлемдер, тұрғын үймен қамтамасыз ету, жеңілдетілген несие және өңірлік деңгейдегі қосымша ынталандыру тетіктері ұсынылады.

Дегенмен ауылға маман тарту мәселесі толық шешілді деуге әлі ерте. Анестезиолог, реаниматолог, акушер-гинеколог, педиатр, онколог және кардиолог секілді мамандарға қажеттілік сақталып отыр. Дәрігерді ауылға бір реттік төлеммен тарту жеткіліксіз. Оның сол жерде ұзақ уақыт жұмыс істеуі үшін тұрғын үй, балаларының білім алуы, кәсіби дамуы және қолайлы еңбек жағдайы да ескерілуі керек.

Медициналық көмектің қолжетімділігін арттыруда цифрлық технологиялардың да рөлі күшейіп келеді. Кейбір ауылдық нысандарда телемедицина кабинеттері жұмыс істеп, тұрғындарға шалғайдағы мамандардан қашықтан кеңес алуға мүмкіндік беруде. Электрондық рецепт, онлайн тіркелу және цифрлық медициналық жүйелер дәрігер мен пациент арасындағы байланысты жеңілдетіп, уақытты үнемдеуге ықпал етеді.

Сонымен бірге ауыл медицинасында шешімін күткен мәселелер бар. Өңірлер арасындағы айырмашылық, білікті кадрларды ұзақ мерзімге ұстап қалу, медициналық қызмет сапасы және тұрғындардың профилактикалық тексерулерге белсенді қатысуы – әлі де назар аударуды қажет ететін бағыттар.

Жалпы, 2026 жылғы көрсеткіштер ауылдық денсаулық сақтау саласында айтарлықтай жұмыс атқарылғанын көрсетеді. 655 жаңа нысанның іске қосылуы, аудандық ауруханалардың жаңғыртылуы және дәрігер тапшылығының төмендеуі – нақты нәтижелер. Бірақ ауыл медицинасының болашағын тек жаңа ғимараттармен өлшеуге болмайды. Ең маңыздысы – сол жерде тұрақты жұмыс істейтін білікті маманның болуы және тұрғынның қажетті медициналық көмекті уақытында ала алуы.