Ермек Бөрібаев, профессор: Өз ортасына үлгі бола алатын жаңа буын қалыптасып келеді

Бүгінде ел жастары қоғамдық іс-шараларға белсене қатысып, мемлекетіміздің дамуына да өзіндік үлес қосуда алдарына жан салмай келеді. Осы орайда біз І. Жансүгіров атындағы Жетісу университетінің Басқарма төрағасы-ректор, заң ғылымдарының докторы, профессор Ермек Бөрібаевпен сұхбаттасып, белсенді жастар қызметіне қатысты аз-кем әңгімелескен едік, деп жазады JANABASTAU.KZ ақпарат агенттігі.

– Ермек Әбілтайұлы, мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев өзінің кезекті Жолдауында жастарға ерекше сенім білдірді. Сіздіңше, бүгінгі жастардың қоғамдағы рөлі қандай?

– Иә, Президенттің «Жастар – жаңашылдықтың қозғаушы күші» деген сөзі өте орынды. Қазіргі жастар – бүгінгі қоғамның белсенді күші. Олар жаңа идеялар ұсынып, түрлі әлеуметтік бастамаларды жасап жүр. Соңғы жылдары еріктілер қозғалысы, стартап жобалар, қоғамдық ұйымдар арқылы ел дамуына үлес қосып жатқан жастар көбейді. Бұл – қоғам үшін үлкен мүмкіндік.

– Дегенмен жастар саясаты көбіне формалды сипатта қалып отыр деген пікірлер бар. Бұған не дейсіз?

– Өкінішке қарай, мұндай мәселе бар. Қағаз жүзінде бәрі дұрыс болғанмен, өңірлердегі нақты жағдай басқа. Әсіресе ауыл жастары қиындыққа жиі тап болады. Жұмыссыздық, баспана мәселесі, инфрақұрылымның әлсіздігі – жастардың қалаға көшуіне себеп болып отыр. Бұл тек әлеуметтік емес, демографиялық және мәдени проблемаға да айналуы мүмкін.

– Ал белсенді жастар туралы не айтасыз? Қазіргі буын қаншалықты ықпалды?

– Белсенді жастардың жаңа буыны қалыптасып келеді. Олар – волонтерлер, жас кәсіпкерлер, блогерлер, қоғамдық кеңес мүшелері. Мысалы, «Жас ұлан», «Жас қыран», «Жасыл ел» ұйымдары мен «Болашақ» бағдарламасының түлектері қоғамда нақты өзгерістер жасап жатыр. Бастысы, бұл жастар өз ортасына үлгі бола алады.

– Бүгінде балалар контенті де өзекті мәселеге айналды. Сіздіңше, негізгі проблема неде?

– Қазіргі балалар ақпаратты негізінен YouTube пен TikTok арқылы алады. Бірақ сол контенттің басым бөлігі шетелдік әрі тәрбиелік мәні төмен болуы мүмкін. Сондықтан қазақы құндылықтарды насихаттайтын, танымдық әрі сапалы контент жетіспейді. Бұл – үлкен қауіп, бірақ сонымен қатар мүмкіндік те.

– Яғни, бұл бағытта нақты қандай қадамдар қажет?

– Біріншіден, балаларға арналған ұлттық контентті жүйелі түрде дамыту керек. Қазақ тіліндегі мультфильмдер, аудиоертегілер, білім беру платформалары көбейуге тиіс. Екіншіден, анимация саласына инвестиция салу маңызды. Үшіншіден, балалар жазушылары мен креатив мамандарды қолдау қажет.

– Енді ұлттық тәрбие мәселесіне тоқталсақ. Оның жастар саясаты мен контенттегі орны қандай?

– Ұлттық тәрбие – бәрінің негізі. Егер жастар саясаты мен балалар контентінде ұлттық рух болмаса, оның әсері уақытша болады. Біз жастарды тек білімді емес, ұлттық құндылықтарды бойына сіңірген тұлға ретінде тәрбиелеуіміз керек. Бұл бағытта Мұхтар Әуезов айтқан «Ел болам десең, бесігіңді түзе» деген сөздің мәні әлі де өзекті.

– Ал әлемдік тәжірибеге сүйенсек, бізге қандай үлгілер тиімді?

– Әлемде жақсы мысалдар көп. Мысалы, Финляндия жастарға сенім білдіру арқылы дамытса, Жапония дәстүр мен тәртіпті қатар ұстайды. Оңтүстік Корея балалар контентін ұлттық брендке айналдырды. Бізге де осы тәжірибелерді сол күйінде көшіру емес, ұлттық ерекшелігімізге бейімдеу қажет.

– Әңгімеңізге рақмет!

 Сұхбаттасқан Еркеғали БОЛАТҰЛЫ