Қауіпсіздік мәдениеті: жүйе мен сана тоғысқан тұс

Төтенше жағдайлардың алдын алу мәселесі соңғы жылдары мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының біріне айналды. Бұл – кездейсоқ емес. Климаттың өзгеруі, урбанизация, инфрақұрылымдық жүктеменің артуы түрлі қауіптердің жиілеуіне себеп болып жатыр, деп хабарлайды JANABASTAU.KZ ақпарат агенттігі.

Мемлекет тарапынан қабылданып жатқан шаралар кешенді сипатқа ие. Инженерлік инфрақұрылымды дамыту, мониторинг жүйелерін жетілдіру, жедел әрекет ету қызметтерінің дайындығын арттыру – осының барлығы қауіп-қатерді азайтуға бағытталған. Дегенмен, тәжірибе көрсеткендей, техникалық дайындықтың өзі жеткіліксіз.

Негізгі мәселе – адам факторы. Көптеген төтенше жағдай қарапайым ережелердің сақталмауынан туындайды. Бұл жерде «қауіпсіздік мәдениеті» ұғымы алдыңғы орынға шығады. Яғни әр азаматтың қауіпке деген жеке жауапкершілігі.

Сарапшылар қауіпсіздік мәдениетін арттыру үшін үш бағытты атап көрсетеді: білім беру, ақпараттандыру және тәжірибелік дайындық. Әсіресе, балалар мен жастарға бағытталған бағдарламалар тиімді нәтиже береді. Сондай-ақ цифрлық технологияларды пайдалану арқылы ескерту жүйелерін жетілдіру де маңызды.

Қазақстанда бұл бағытта оң өзгерістер бар, әрине. Дегенмен қоғамда «маған болмайды» деген немқұрайлы көзқарас әлі де кездеседі. Бұл – ең қауіпті факторлардың бірі.

Бұған дейін де жазғанымыздай, төтенше жағдайлардың алдын алу тек құрылымдардың жұмысы емес, бұл қоғамның ортақ мәдениеті болса керек. Ал мәдениет – күнделікті әрекеттен қалыптасады. Сондықтан қауіпсіздік әр адамның жеке ұстанымына айналмайынша, жүйелі нәтиже туралы айту ерте сияқты.